Krivda

IZVODI IZ RECENZIJA

Poslije romana Vrijeme množine i Puna linija, Nenad Pejić je napisao još jedan nadahnut, više nego uspješan roman, kojiće plijeniti pažnju i neće moći ostati nezapažen. Uz osoben stil, vještu organizaciju fabule, skeniranja junaka i autentičan način kazivanja o – ponavljam to s razlogom – događajima koji još traju, jer ruska agresija na Ukrajinu je ušla u petu godinu, s nikakvim izgledima da se okonča u dogledno vrijeme, roman osvaja i nadahnjuje čitaoca onim što se ne nalazi, jer se i ne može nalaziti, u redovnim dnevnim informativnim raportima s ukrajinskog ratišta. A kad se tome doda nimalo slučajna, ne samo asocijativna, veza tragedije jedne porodice – od čijih šest članova preživljava tek jedan – s onim što je, prije tridesetak godina, bila istovrsna priča o zlu i zločinu u našoj zemlji i na ovim prostorima, onda je još jasnija i vrjednija kopča koja se nameće čitaocu Krivde, kad uporedi te dvije slike. Univerzalnost stradanja, zločina, zla i nesreće, zaista  ne poznanje granice, što se dobro zna i bez literarne pomoći, a uz knjige ove  vrste, značaja i kvaliteta – još više i još bolje.

            Bolja preporuka izdavaču za to da ovaj rukopis što prije učini dostupnim čitalačkoj publici, nije potrebna, a ni moguća.

                                                                                                                               Zlatko Dukić

Roman „Krivda“ autora Nenad Pejić snažno je, potresno i duboko humano književno svjedočanstvo o vremenu u kojem rat ne razara samo gradove i ljudske živote, nego i samu ideju pravde, dostojanstva i sreće. Kao pisac izuzetnog novinarskog iskustva i čovjek koji je decenijama neposredno promatrao političke i društvene lomove savremenog svijeta, Pejić u ovom romanu uspijeva spojiti dokumentarnu uvjerljivost i izrazitu književnu sugestivnost, gradeći djelo koje nadilazi dnevno-političku aktuelnost i prerasta u univerzalnu priču o ljudskom stradanju.

Već od prvih stranica romana osjeća se sigurnost autora koji poznaje i temu i vrijeme o kojem piše. Sudbina tatarske porodice Tagaev, rasute i uništene vihorom ruske agresije na Ukrajinu, prikazana je s izuzetnom emocionalnom snagom, ali bez patetike i retoričkog viška. Upravo u toj mjeri između dokumentarnog i umjetničkog leži jedna od najvećih vrijednosti romana. Pejić ne koristi rat kao pozadinu za dramatizaciju, nego kao prostor u kojem se ogoljava ljudska priroda – i njena sposobnost za zlo, ali i za otpor, nadu i opstajanje.

Kompozicijski pažljivo organiziran, roman se razvija kroz vremenske planove koji povezuju prošlost i sadašnjost, lične tragedije i kolektivnu nesreću. Takva struktura doprinosi osjećaju trajanja zla, ali i trajanja ljudske borbe protiv njega. Autor uspijeva da čitaoca neprestano drži između iščekivanja i unutrašnje nelagode, jer sudbine junaka nisu samo pojedinačne priče nego simboli hiljada stvarnih ljudskih sudbina obilježenih ratom, progonom i poniženjem.

„Krivda“ je roman koji se ne čita samo kao priča o jednom ratu, nego kao duboko upozorenje o svijetu u kojem nasilje prečesto pobjeđuje pravdu. To je knjiga koja potresa, opominje i ostaje u pamćenju, potvrđujući da književnost i danas može biti snažno mjesto ljudske istine.

                        Šimo Ešić